کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس

کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس

مجموعه: گردشگری
  • کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس
  •  

    


    کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس

    مجموعه: مکانهای تاریخی ایران

    کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس

    معماران ایرانی بــه دلیل نگاه عالمانه بــه اقلیم و علم زیست شناسی؛ عجایبی حیرت انگیز و ماندگار بــا عــنــوان کبوترخانه های ایرانی خلق کرده اند کــه حقیقتا

    سزاوار اســت بــه آنها بــه عــنــوان آثاری برتر از عجایب هفتگانه عالم نگاه کرد.

    کبوترخانه های ایرانی مانند بسیاری از مظاهر هنری ایران ناشناخته مانده اند ایــن در حالی اســت کــه ایــن برجهای زیبای کبوتران بــه عــنــوان زیرساخت تاسیسات کشاورزی

    در تمام سرای ایران از کناره های شرقی دریاچه ارومیه گرفته تــا کویر یزد و میبد و برخی روستاهای نطنز و کاشان و از جنوب خراسان و طبس گرفته تــا گوشه و کنار شهرها و آبادیهای ایــن سرزمین حضوری پیوسته داشته است.

    کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس

    تنها در حوالی اصفهان بیش از سه هزار برج زیبای کبوتر وجود داشته اســت و استان یزد نــیــز در شهرستان میبد یکی از زیباترین کبوترخانه ها را در خود جای داده است.

    طراحی و عملکرد کبوترخانه ها بسیار جالب و عالمانه بوده بــه گونه ای کــه در جذب کبوتران و خلق زیستگاهی امن بــرای کبوتر؛ حیرت برانگیز بوده است.

    کبوترخانه ها مانند دژ نظامی در برابر هــمــه دشمنان کبوتر کــه کم هم نیستند؛ مقاوم و نفوذ ناپذیر بوده است.

    ساختار معماری کبوترخانه بــه گونه ای بوده کــه نه تنها در برابر پرندگان شکارچی مانند قوش؛ جغد و کلاغ فکر و اندیشه شده؛ بـلـکـه هرگز

    پرندگان مهاجم را نــیــز درون برجها راهی نبوده اســت زیــرا نحوه ساخت ایــن کبوترخانه بــه گونه ای بوده کــه امنیت همراه بــا آرامش و آسایش کبوتران را تأمین می کرده است.

     

    کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس

    فضای داخلی کبوترخانه ها گاه

    محل اجتماع بیش از 25 هزار کبوتر بوده است

    دقت در اجرای ایــن برجهای کبوتر بــه حدی بوده اســت کــه درصد اشتباه ورود پرندگان مزاحم را بــه صفر می رسانیده زیــرا اگــر حــتـی یک مورد پرنده یــا حیوان مهاجمی بــه درون ایــن

    کبوترخانه راه می یافت؛ هرگز هیچ کبوتری احساس امنیت نمی کــرد و کبوترخانه خالی از حضور کبوتران می شد.

    فضای داخلی کبوترخانه آن چنان امن و مفرح بود کــه گاهی محل تجمع حدود ۲۵ هزار کبوتر می شد.

    آشیانه ها آنچنان زیبا و منظم بــا مدولهای یک شکل و از مصالح کاهگل ساخته شده بود کــه در تابستان بسیار خنک و بــه گونه ای بوده اســت کــه باد در فضای آن جاری بوده و برعکس در زمستان گرم و از وزش بادهای سرد محلی در امان بوده است.

    همه ایــن تمهیدات منجر بــه خلق ایــن شاهکارهای معماری یعنی کبوترخانه های ایرانی شده است.

    قطر سوراخهای ورودی کبوتران بــه داخل برجها بــه اندازه ای ساخته شده اســت کــه

    تنها کبوتران می توانستند وارد آن شــونــد و پرندگان مهاجم قادر بــه ورود بــه داخل آن نبودند.

     

    کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس

    عملکرد اقتصادی کبوترخانه ها در گذشته بر کسی پوشیده نـیـسـت زیــرا ایــن مکانها زمانی کارخانه ساخت مرغوبترین کود جهان شناخته می شدند

    معماری زیبای کبوترخانه های ایرانی همراه بــا عملکرد اقتصادی آن یعنی کارخانه ساخت مرغوب ترین کود شناخته شده در جهان بر کسی پوشیده نیست.

     

    کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس

    از علوم دیگر در ساخت برجهای کبوتر همچون

    استفاده از دانش فیزیک بــا توجه بــه اصل تشدید بــه منظور توجه و پرواز همزمان دسته جمعی حدود ۱۴ هزار تــا ۲۵ هزار کبوتر در اثر برخاستن ناگهانی کــه ارتعاشات بسیار قوی را بــه دنبال دارد؛ عالمانه بهره برده شده است.

    هندسه و ریاضیات بــه

    خاطر بــه حداکثر رساندن سطح در حجمی ثابت و بهره گیری از اصول زیباشناختی آن چشمگیر است.

    دانش جانورشناسی و روانشناسی جانوری از دیگر علومی اســت کــه در ایجاد تجهیزات دفاعی کبوترخانه و تمهیدات مکانیکی؛ بیولوژیکی و

    شیمیایی بــرای مبارزه بــا دشمنان کبوتر اعمال می شده است.

    معماری داخلی کبوترخانه ها استثنایی است؛ عظمت ایــن بناها هم بــه سبب گستردگی و شکوه و هم بــه سبب تنوع در فرم اعجاب برانگیز اســت و ایــن بناها مانند سایر آثار معماری ایرانی هم

    از عملکرد وافر و هم از فرم زیبایی پیروی کرده است.

    کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس

    کبوترخانه ها از تجربیات ارزنده کشاورزی سنتی یزد و اصفهان اســت و در یزد دو برج کبوترخانه میبد و کسنویه باقی مانده است

    ساخت کبوترخانه یکی از تجربیات ارزنده کشاورزی سنتی یزد و اصفهان اســت کــه در استان

    یزد دو کبوترخانه میبد و کسنویه باقی مانده است.

    برج کبوترخانه میبد در جنوب شرقی باروی قدیم میبد (محل کنونی فرمانداری میبد) واقع اســت و بنا از خارج بــه صورت برجی مدور و آراسته بــه نقشهای ویژه و از داخل دارای سه طبقه و مجهز بــه

    هزاران لانه بــرای جلب و نگهداری پرندگان مهاجر است.

    برج کبوترخانه هم بــه لحاظ حمایت از پرندگان بی پناه و هم بــه جهت استفاده ای کــه در گذشته از کود آنها بــرای کشاورزان می کــردنــد قابل توجه است.

    قدمت برج کبوترخانه میبد بــه دوران قاجار بر می گردد و در فهرست آثار ملی بــه ثبت رسیده است.

    این برج بــه صورت استوانه ای ساخته شده و دارای تزئینات قطاربندی آجری و

    گچی اســت کــه مانع تردد مارها بــه داخل برج می شــود ولــی در برجهای مکعبی و چند قلو ترفندهای دیگری مانند ایجاد قوس بــه داخل انــجـام شده و زمانی کــه کبوتران احساس خطر می کـنـنـد بــه طور ناگهانی بــه پرواز در می آیند کــه ایــن امر موجب ایجاد ارتعاشی داخل برج می شــود و بــرای رفع ایــن مشکل؛ علاوه بر ساختن یک طبقه در میانه برج؛

    طاق هایی بین استوانه خارجی و داخلی ایجاد کرده اند تــا طول برج کاهش یافته تــا ضمن استحکام سازه از ارتعاشات نــیــز جلوگیری می کند.

    نوارهای گچی اطراف دیوار؛ تله مارگیر؛ گنبد کنگرهای و طاق بندی بــا گچبری های خاص از دیگر

    ویژگیهای برج کبوترخانه میبد است.

    ساخت کبوترخانه؛ یکی از تجربیات ارزنده کشاورزی سنتی یزد و اصفهان اســت کــه در استان یزد دو کبوترخانه میبد و کسنویه باقی مانده است.

    پیش از رواج کودهای شیمیایی کشاورزان مناطق کویری یزد و اصفهان از فضله پرندگان بــرای افزایش بهره وری خاک استفاده می کــردنــد و بــرای ایــن منظور بناهایی کــه کبوترخانه نامیده می شد؛ در اطراف آبادیها می ساختند.

     

    کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس

    کبوترخانه ها و سیاحان خارجی

    کبوترخانه های ایرانی مورد توجه بسیاری از سیاحان و گردشگران خارجی بوده و ابن بطوطه مراکشی ظاهرا اولین سفرنامه نویسی بوده

    که درباره کبوترخانه ایرانی سخن گفته است.

    او در سفر طولانی خود در حدود پنج قرن قبل (۴۷۷ سال پیش) می گوید: ایــن کبوترخانه ها را بین راه قریه فیلان و اصفهان دیده است: “قیلان قریه بزرگی اســت کــه بر روی رودخانه عظیمی ساخته شده

    و در کنار آن مسجد زییایی وجود دارد. آن روز تیر از وسط باغها و آبها و روستاهای زیبا کــه برجهای کبوتر زیادی داشت بــه مسیر خود ادامه دادیم و پسین روز بــه اصفهان رسیدیم…»

    علاوه بر ابن بطوطه در قرنهای بعد نــیــز سیاحان بسیاری

    راجع بــه برجهای کبوترخانه اصفهان و یزد مطالب بسیاری نوشته اند.

    عملکرد پرسود کبوترخانه ها در کشاورزی مغفول مانده است

    کبوترخانه در گذشته در

    اقتصاد کشور نــیــز تاثیرگذار بوده اند بــه نحوی کــه غازان خان مغول در کنار سایر اقداماتی کــه بــرای احیای کشاورزی ایران انــجـام داد؛ فرمانهایی بــرای حفظ و بازسازی و نگهداری کبوتران و کبوترخانه ها صادر کــرد و بی انصافی اســت کــه از ایــن هــمــه دانش و تحصیل ایــن آثار بی بهره باشیم و هیچ کاری در خور عظمت آنها انــجـام ندهیم و هــر

    روز شاهد فروریختن ایــن مواریث فرهنگی و هنری باشیم.

     

    کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس

    متاسفانه عملکرد پرسود ایــن بناهای بــا ارزش کــه در کار کشاورزی بنیادی حیاتی دارد؛ بر جامعه ما پنهان مانده است.

    این بناهای شگفت آور؛ کارخانه ساخت مرغوبترین

    کود شناخته شده جهان هستند.

    جهانیان ایرانیان را حساس ترین انسانهای جهان معاصر در حفظ و حراست از آثار باستانی خویش می دانند بــه همین دلیل بر ماست کــه چــون گذشته در حفظ مواریث فرهنگی از جمله اندیشه دل سوزانه بــرای بازمانده

    این برجهای دل انگیز کبوتران کــه هــر کدام یک جاذبه توریستی است؛ بــا یکدلی و همکاری سازمان میراث فرهنگی؛ سازمان ایرانگردی و جهانگردی؛ سازمان حفظ محیط زیست؛ وزارت جهاد کشاورزی؛ دانشکده های باستان شناسی و معماری و سایر سازمانهای مرتبط؛ در حفظ ایــن آثار اعجاز برانگیز معماری کــه زیرساخت ارتقای صنعت

    کشاورزی ایــن مرز و بوم است؛ همت کنیم.

     

    منبع: mehrnews.com

     

  • ایران کلوب
  •  

    در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید :

    مطالب مرتبط

    دیدگاه ها

    نظر شما برای “کبوترخانه؛ اعجاز معماری ایرانی +عکس”

    دیدگاه ها بسته شده اند.